Moeilijk inslapen, vaak wakker of nachtelijke onrust: hoe u gezonde slaapgewoontes opbouwt en wanneer onderzoek nodig is.
Slaapproblemen bij kinderen omvatten alles wat het inslapen, doorslapen of de kwaliteit van de slaap verstoort. Denk aan moeilijk in slaap raken, 's nachts vaak wakker worden, te vroeg ontwaken, nachtmerries of nachtangst. Slaapproblemen komen erg vaak voor en zijn meestal geen teken van een ziekte, maar hangen samen met gewoontes, ontwikkeling of tijdelijke omstandigheden. Toch wegen ze zwaar, want slecht slapen put niet alleen het kind, maar het hele gezin uit. Het goede nieuws: met de juiste aanpak zijn de meeste slaapproblemen goed te verbeteren.
Slaapproblemen uiten zich op verschillende manieren, afhankelijk van de leeftijd:
Vaak spelen slaapgewoontes de hoofdrol: een onregelmatig ritme, te veel schermtijd voor het slapengaan, of inslaapassociaties waarbij het kind gewend is aan hulp om in slaap te vallen. Ook spanning, veranderingen (verhuis, nieuw broertje, school) en angsten kunnen slaap verstoren. Soms zit er een lichamelijke oorzaak achter, zoals oorpijn, jeuk bij eczeem, bedplassen, reflux of, minder vaak, moeilijk ademen tijdens de slaap door grote amandelen. Bij oudere kinderen kunnen ook gedrags- en concentratieproblemen meespelen.
De meeste slaapproblemen kunt u thuis aanpakken. Raadpleeg een arts bij:
Zie ook wanneer u naar de kinderarts gaat.
De arts brengt via gerichte vragen het slaappatroon, de gewoontes en mogelijke uitlokkers in kaart, en sluit lichamelijke oorzaken uit met een onderzoek. Vaak bestaat de aanpak vooral uit begeleiding: adviezen over een vast ritme, een rustig avondritueel en het aanleren van zelfstandig inslapen. Bij vermoeden van ademstops in de slaap kan een doorverwijzing naar een NKO-arts of slaaponderzoek volgen. Slaapmedicatie is bij kinderen zelden aangewezen en wordt hooguit tijdelijk en onder toezicht overwogen.
Een vast en voorspelbaar dagritme is de basis. Houd elke dag ongeveer dezelfde bedtijd aan en bouw een rustig avondritueel op: wassen, pyjama, een verhaaltje en dan slapen. Vermijd schermen en drukke activiteiten in het laatste uur voor bedtijd. Zorg voor een donkere, koele en veilige slaapkamer. Leer uw kind stap voor stap zelfstandig in te slapen, zonder telkens te blijven of te wiegen. Wees geduldig en consequent, want nieuwe gewoontes hebben tijd nodig. Blijft het probleem duren of maakt u zich zorgen, zoek dan advies.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw kinderarts of huisarts voor een diagnose en behandeling op maat.
Slaapt uw kind slecht en put het het gezin uit? Vind een kinderarts bij u in de buurt →