Koorts bij kinderen

Wat is koorts?

We spreken van koorts wanneer de lichaamstemperatuur boven 38 graden Celsius komt, gemeten in de anus (rectaal), wat bij jonge kinderen de meest betrouwbare methode is. Koorts is op zich geen ziekte, maar een reactie van het lichaam: de hersenen zetten de "thermostaat" hoger om virussen en bacteriën moeilijker te laten overleven. Bij kinderen komt koorts erg vaak voor, vooral in de eerste levensjaren wanneer het afweersysteem nog volop leert. De meeste koortsepisodes zijn onschuldig en gaan na enkele dagen vanzelf over.

Welke symptomen horen erbij?

Naast een verhoogde temperatuur ziet u vaak nog andere tekenen die u helpen inschatten hoe ziek uw kind is:

• Rode wangen, warme huid en soms rillingen of transpireren.
• Minder eetlust, meer slaap en minder zin om te spelen.
• Prikkelbaarheid, huilen of aanhankelijk gedrag.
• Sneller ademen en een hogere hartslag, wat normaal is bij koorts.
• Soms hoofdpijn, spierpijn of een algemeen ziek gevoel.

Belangrijker dan de exacte temperatuur is hoe uw kind zich gedraagt. Een kind dat ondanks 39 graden nog drinkt, reageert en af en toe speelt, is meestal minder zorgwekkend dan een suf kindje met "maar" 38,5 graden.

Mogelijke oorzaken

In de overgrote meerderheid van de gevallen wordt koorts veroorzaakt door een gewone virale infectie, zoals een verkoudheid, een keel- of oorontsteking of een buikgriep. Ook na een vaccinatie kan er tijdelijk lichte koorts optreden, wat een normale reactie is. Minder vaak zit er een bacteriële infectie achter, zoals een blaasontsteking of longontsteking, die soms antibiotica vraagt. Zeldzaam maar ernstig zijn infecties zoals hersenvliesontsteking. Vaak gaan koorts en hoesten en verkoudheid of keelpijn samen.

Wanneer naar de kinderarts of spoed?

Bepaalde situaties vragen om snel medisch advies. Neem contact op met uw huisarts, kinderarts of de spoeddienst bij:

• Koorts bij een baby jonger dan drie maanden: dit is altijd een reden voor onmiddellijk onderzoek.
• Een kind dat suf of ontroostbaar is, moeilijk wakker te krijgen is of verward reageert.
• Kreunend of erg snel ademen, blauwe lippen of intrekkingen tussen de ribben.
• Rode of paarse vlekjes die niet wegdrukken onder een glas (mogelijk teken van een ernstige infectie).
• Koorts die langer dan drie dagen aanhoudt of die na een koortsvrije periode terugkomt.
• Een stijve nek, aanhoudend braken of tekenen van uitdroging (weinig plassen, droge mond, geen tranen).
• Een koortsstuip (het kind verstijft of schokt): laat dit steeds beoordelen, ook al gaat het meestal vanzelf over.

Twijfelt u? Lees ook wanneer u best naar de kinderarts gaat. Vertrouw op uw buikgevoel als ouder.

Wat doet de kinderarts?

De kinderarts luistert eerst naar uw verhaal en onderzoekt uw kind grondig: keel, oren, longen, buik en huid. Vaak volstaat dat om de oorzaak te vinden. Soms is aanvullend onderzoek nodig, zoals een bloedonderzoek of een urinetest, om een bacteriële infectie op te sporen. Blijkt er een bacterie in het spel, dan kan de arts gericht antibiotica voorschrijven. Bij een gewone virale infectie is er geen antibioticum nodig en volstaat rust en tijd.

Wat kunt u zelf doen?

Koorts hoeft u niet altijd te "bestrijden": ze helpt het lichaam net. Focus op comfort. Laat uw kind voldoende drinken in kleine slokjes om uitdroging te voorkomen, kleed het niet te warm aan en zorg voor rust. Bij pijn of een duidelijk ongemakkelijk gevoel mag u paracetamol geven in de juiste dosis voor het gewicht (volg de bijsluiter of het advies van de apotheker). Meer praktische tips vindt u op de pagina koorts bij kinderen: tips. Meet de temperatuur enkele keren per dag en houd de algemene toestand van uw kind in het oog, dat zegt meer dan het cijfer alleen.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw kinderarts of huisarts voor een diagnose en behandeling op maat.